Ρόδια: Το Ποίημα, το Σιρόπι, το Πετιμέζι και η Μεσαιωνική Συνταγή

Το ποίημα

Η τρελή ροδιά

Σ’ αυτές τις κάτασπρες αυλές όπου φυσά ο νοτιάς
σφυρίζοντας σε θολωτές καμάρες, πέστε μου είναι η τρελή ροδιά
που σκιρτάει στο φως σκορπίζοντας το καρποφόρο γέλιο της
με ανέμου πείσματα και ψιθυρίσματα, πέστε μου είναι η τρελή ροδιά
που σπαρταράει με φυλλωσιές νιογέννητες τον όρθρο
ανοίγοντας όλα τα χρώματα ψηλά με ρίγος θριάμβου;

Oταν στους κάμπους που ξυπνούν τα ολόγυμνα κορίτσια
θερίζουνε με τα ξανθά τους χέρια τα τριφύλλια
γυρίζοντας τα πέρατα των ύπνων τους, πέστε μου είναι η τρελή ροδιά
που βάζει ανύποπτη μες τα χλωρά πανέρια τους τα φώτα
που ξεχειλίζει από κελαηδισμούς τα ονοματά τους – πέστε μου
είναι η τρελή ροδιά που μάχεται τη συνεφιά του κόσμου;

Στη μέρα που απ’ τη ζήλεια της στολίζεται μ’ εφτά λογιώ φτερά
ζώνοντας τον αιώνιο ήλιο με χιλιάδες πρίσματα
εκτυφλωτικά, πέστε μου, είναι η τρελή ροδιά
που αρπάει μια χαίτη μ’ εκατό βιτσιές στο τρέξιμο της
ποτέ θλιμένη και ποτέ γκρινιάρα – πέστε μου, είναι η τρελή ροδιά
που ξεφωνίζει την καινούργια ελπίδα που ανατέλλει;

Πέστε μου είναι η τρελή ροδιά που χαιρετάει τα μάκρη
τινάζοντας ένα μαντήλι φύλλα από δροσερή φωτιά,
μια θάλασσα ετοιμόγεννη με χίλια δυο καράβια,
με κύματα που χίλιες δυο φορές κινάν και πάνε
σ’ αμύριστες ακρογιαλιές – πέστε μου, είναι η τρελή ροδιά
που τρίζει τάρμενα ψηλά στο διάφανο αιθέρα;

Πανύψηλα με το γλαυκό τσαμπί που ανάβει κι’ εορτάζει
αγέρωχο, γεμάτο κίνδυνο, πέστε μου είναι η τρελή ροδιά
που σπάει με φως καταμεσίς του κόσμου τις κακοκαιριές του δαίμονα
που πέρα ως πέρα την κροκάτη απλώνει τραχηλιά της μέρας
την πολυκεντημένη από σπαρτά τραγούδια – πέστε μου είναι η τρελή ροδιά
που βιαστικά ξεθηλυκώνει τα μεταξωτά της μέρας;

Σε μεσοφούστανα πρωταπριλιάς και σε τζιτζίκια δεκαπενταυγούστου,
πέστε μου, αυτή που παίζει, αυτή που οργίζεται, αυτή που ξελογιάζει,
τινάζοντας απ’ τη φοβέρα τα κακά μαύρα σκοτάδια της,
ξεχύνοντας στους κόρφους του ήλιου τα μεθυστικά πουλιά,
πέστε μου, αυτή που ανοίγει τα φτερά στο στήθος των πραγμάτων,
στο στήθος των βαθιών ονείρων μας, είναι η τρελή ροδιά;

(Οδ. Ελύτης, Προσανατολισμοί, εκδ. 1940)

Το σιρόπι και το πετιμέζι

Μου δώρισαν δύο τεράστιες τσάντες με ρόδια…

Άλλα καθάρισα και φύλαξα τα σπόρια τους στην κατάψυξη και άλλα έστυψα  χρησιμοποιώντας τον λεμονοστίφτη….  Αυτά που δεν είχαν ωριμάσει ακόμη δεν τα περιφρόνησα…  Φύλαξα στην κατάψυξη τον χυμό τους, μέσα σε θήκες για παγάκια. Είναι πολύτιμη η ξινή τους γεύση σε συνταγές αρχαίες και μεσαιωνικές. Ο χυμός των ώριμων ροδιών έγινε σιρόπι και υπέροχο γλυκόξινο πετιμέζι.

Για το σιρόπι χρησιμοποίησα 4 φλ. χυμό ροδιού, 2 φλ. ζάχαρη και 2 κ.σ. λεμόνι. Το έφτιαξα σύμφωνα με τον γνωστό τρόπο.

Για το πετιμέζι χρειάστηκα 4 φλ. χυμό, 1 φλ. ζάχαρη και 2 κσ. χυμό λεμονιού. Μετά από βράσιμο 50 λεπτών σε χαμηλή φωτιά -και συνεχές ξάφρισμα- το μείγμα μου ήταν έτοιμο. Όσο περισσότερο βράσουμε τόσο πιο συμπυκνωμένο θα γίνει το πετιμέζι.

  • Τόσο ο χυμός όσο και το σιρόπι ταιριάζουν θαυμάσια με την τσικουδιά. Ανακατέψτε τα λοιπόν! Κι αν σας αρέσει η μέντα όπως αρέσει σ’ εμένα πιέστε με τα δάκτυλα ένα φυλλαράκι της και ρίξετε το στο ποτό σας.

Η συνταγή

Όχι ελληνική αλλά πολύ δελεαστική η συνταγή από το  Liber de Coquina (14ος αι.): Romania ή κοτόπουλο μαγειρεμένο με αμυγδαλόγαλα για το οποίο χρησιμοποιείται χυμός ροδιού αντί για νερό. Παρότι βρέθηκε σε ιταλικό εγχειρίδιο μαγειρικής μάλλον στηρίζεται σε αραβική συνταγή. Εξάλλου η  αραβική λέξη για το ρόδι είναι «rumman».

De romania, suffrigantur pulli cum lardo et cepis et terantur amigdale non mondate et distemperentur cum succo granatorum acrorum et dulcium. Postea, colletur et ponatur ad bulliendum cum pullis et cum cocleari agitetur. Et ponatur species.
Potest tamen fieri brodium viride cum herbis.

Για το  romania, τα κοτόπουλα τηγανίζονται με λαρδί και κρεμμύδι και τα αμύγδαλα κοπανίζονται χωρίς να καθαριστούν και μουλιάζουν σε χυμό ξινών και γλυκών ροδιών.  Μετά o χυμός σουρώνεται και μαγειρεύεται με τα κοτόπουλα και ανακατεύεται με κουτάλι.
Και προστίθενται τα μπαχαρικά.

Μπορεί να γίνει πράσινος ο ζωμός  με  βότανα.

Για τη συνταγή θα χρειαστείτε:1 κοτόπουλο

1 φλ. αμύγδαλα

3 μεγάλα ρόδια γλυκά

2 μέτρια ρόδια ξινά

1 μικρό κρεμμύδι

λαρδί ή, αν δεν βρείτε λαρδί, ελαιόλαδο.

αλάτι, πιπέρι, κοπανισμένα γαρίφαλα, 1 ολόκληρο μοσχοκάρυδο.

Κοπανίζετε τα αμύγδαλα και με τη βοήθεια του λεμονοστίφτη παίρνετε το χυμό των ροδιών. Φροντίζετε να έχετε στην άκρη 1/2  φλ. σπόρια ροδιού.

Φτιάχνετε αμυγδαλόγαλα ως εξής:

Κοπανίζετε τα αμύγδαλα σε  ένα γουδί μαρμάρινο, προσθέτετε λίγο χυμό ροδιού  και πάλι κοπανίζετε για να γίνουν σαν αλοιφή. Τότε προσθέτετε 1 φλ. χυμό ροδιού και ρίχνετε το μείγμα σε ένα τουλουπάνι. Στύβετε καλά το τουλουπάνι πάνω από μια λεκάνη και ρίχνετε ξανά τα αμύγδαλα στο γουδί. Προσθέτετε πάλι χυμό, μεταφέρετε το μείγμα στο τουλουπάνι και στύβετε μέχρι να πέσει όλο το υγρό στη λεκάνη. Επαναλαμβάνετε τη διαδικασία μέχρι να μη βγαίνει άλλο «γάλα» από τα αμύγδαλα.

Κόβετε τα κρεμμύδια σε ροδέλες.

Τσιγαρίζετε το κοτόπουλο μαζί με τα κρεμμύδια σε λαρδί ή λάδι.

Βάζετε το κοτόπουλο σε ένα ταψί, αλατοπιπερώνετε, προσθέτετε τα μπαχαρικά και το αμυγδαλόγαλα, σκεπάζετε και ψήνετε σε μέτριο φούρνο μέχρι να γίνει το κοτόπουλο τρυφερό.

Σερβίρετε αφού στολίσετε κάθε μερίδα με σπόρους ροδιού.

Για τo βυζαντινό αμυγδαλόγαλα κάνετε κλικ εδώ 

Εδώ θα βρείτε τη συνταγή της Ξανθής Μπαξεβάνη για την εξαιρετική μαρμελάδα από ρόδι και κυδώνι.

4 thoughts on “Ρόδια: Το Ποίημα, το Σιρόπι, το Πετιμέζι και η Μεσαιωνική Συνταγή

  1. Εξαιρετικές πληροφορίες, φέτος ακόμη δεν έχω βρει καλά ρόδια μου υποσχέθηκαν κάποια για το Σάββατο για να δούμε.
    Από ότι μου είπε παραγωγός τα ρόδια δεν είναι καλά αν ο καιρός συνεχίζει να είναι ζεστός όπως φέτος.
    Καλημέρα

    Μου αρέσει!

    1. Ωστόσο στην περιοχή μας παρά το ζεστό καιρό – έκανα το τελευταίο μου μπάνιο πριν μια εβδομάδα- τα ρόδια είναι ωραιότατα. Μόνο αυτά που βρίσκονται στις κορυφές των δέντρων έχουν ανοίξει αλλά και πάλι τα μαζεύουμε πριν χαλάσουν… τα σπόρια τους είναι ολοκόκκινα και ζουμερά. Ακόμα ανακαλώ στη μνήμη τη μαρμελάδα σου!🙂

      Μου αρέσει!

    1. Ναι η συνταγή είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Την έφτιαξα την επόμενη μέρα της ανάρτησης. Μάλιστα πρόσθεσα ένα μέρος των αμυγδάλων στη σάλτσα και έτσι έγινε η γεύση της πιο μεστή.

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s